Anna Mae Yu Lamentillo ilalaban ‘linguistic justice’ matapos pumasa sa 2025 Bar

INSPIRASYON ngayon ng mga law students si Anna Mae Yu Lamentillo na agad pumasa sa 2025 Bar Examinations sa una niyang pagkuha.

Dahil dito, natupad din ang binitiwan niyang pangako sa kanyang yumaong ama, ang maging isang abogado.

Kasabay nito, mas paiigtingin pa niya ang adbokasiyang matagal na niyang isinusulong – ang linguistic justice para sa Karay-a, Hiligaynon, at iba pang mga komunidad na kulang ang representasyon ng wika.

Sa isang social media post matapos ilabas ang resulta ng 2025 Bar Exams, binalikan ni Lamentillo ang pangakong ginawa niya noong 2017.

"Eight years ago, in 2017, my dad and I had our last conversation. Before he passed, I promised him I'd become a lawyer. I've carried that promise with me ever since—quietly, stubbornly, even on the days I wasn't sure I could finish what I started," aniya.

Dala niya ang pangakong iyon kahit nasa ibang bansa, "I brought law books with me to Oxford and studied in between everything because I couldn't let that promise fade."

View this post on Instagram

A post shared by Bandera (@banderaphl)

Ayon pa sa kanya, hindi maihihiwalay sa lungkot at alaala ang karanasan niya sa pagkuha ng bar, "This was my first time taking the bar, and I walked into it thinking of him the whole way through."

Nang makita niya ang pangalan niya sa listahan ng pumasa, ito ang kanyang mensahe, "Today, more than 8 years later, I finally get to put Atty. before my name. Dad, I kept my word. You can finally rest in peace."

Ngunit para kay Lamentillo, ang usapin ng pagiging patas ay hindi lang umiikot sa korte.

Sa One Young World Conference sa Munich, iginiit niyang ang wika ay isyung panghustisya—dahil dito nakasalalay kung sino ang maririnig, mauunawaan, at maisasama.

Sa pagpapakilala niya sa entablado, "Mayad nga udto! Good afternoon! I am Anna Mae Yu Lamentillo, a Filipino from the Karay-a ethnolinguistic group in Western Visayas."

Ikinuwento niya rin kung paanong ang English, na siyang wikang panturo sa kanya, ay minsang naging hadlang, "I was mocked; playmates mimicked my accent and stutter," aniya.

Natutunan din niyang sukatin ang pag-usad "not in perfect consonants, but in courage."

Sa bahay, aniya, muling lumalakas ang kanyang tinig sa sariling wika, "On nights when my tongue felt locked, my mother would whisper proverbs in Kinaray-a, and my mouth would loosen to the sounds – familiar, ours."

Mula sa karanasang iyon, aniya, may malinaw na aral, "My struggle taught me; words are not equal. Language is not fair."

Aniya, ang parehong hindi pagkakapantay-pantay ay makikita rin ngayon sa digital world, kung saan hindi napapansin o hindi suportado ng malalaking platform ang karamihan sa mga wika.

"When I tried speaking Kinaray-a to ChatGPT, it did not respond," sinabi niya sa audience sa Munich, bago hamunin ang industriya ng teknolohiya.

"How can we call technology that only understands less than one percent of the world's languages fair and responsible?" sabi ni Lamentillo.

Makikita rin ang parehong tiyaga sa kanyang akademiko at propesyonal na paglalakbay.

Nagtapos siya sa UP Los Baños noong 2012 na may Latin honors at Faculty Medal for Academic Excellence, kumuha ng Juris Doctor sa UP Diliman noong 2020, nagtapos ng executive education sa Harvard Kennedy School noong 2018, nakumpleto ang MSc in Cities sa London School of Economics na may honors noong Hulyo 2025, at kasalukuyang kumukuha ng MSc in Major Programme Management sa University of Oxford.

Ngayong opisyal na siyang abogado, tila pagpapatuloy ang susunod niyang yugto ng parehong paninindigang sinabi niya sa Munich: ang hustisya ay karapatan ding maunawaan—lalo na sa Karay-a at Hiligaynon, at sa bawat wikang ayaw hayaang tuluyang manahimik ng mga komunidad.

The post Anna Mae Yu Lamentillo ilalaban 'linguistic justice' matapos pumasa sa 2025 Bar appeared first on Bandera.